Anna Kurek-Górecka, Michał Górecki, Katarzyna Góralczyk-Bałys, Paweł Ramos

Nowe recepturowe płynne podłoże z hydroksyetylocelulozą: perspektywy do przygotowania zawiesiny doustnej w recepturze aptecznej

 

2025-12-11

W artykule omówiono nowe płynne podłoże hydrożelowe na bazie hydroksyetylocelulozy do zastosowania wewnętrznego, na tle podłoży hydrożelowych jako nowoczesnych podłoży w farmacji, ze szczególnym uwzględnieniem hydroksyetylocelulozy (HEC), która stanowi składnik żelujący niedawno zarejestrowanego surowca farmaceutycznego do receptury w postaci hydrożelu doustnego. Hydrożele stanowią nowoczesną bazę, która może być stosowana w wielu formulacjach farmaceutycznych jako nośnik substancji czynnych. Hydrożele to hydrofilowe, trójwymiarowe matryce polimerowe, które mogą pełnić funkcję nośników substancji czynnych zarówno w preparatach zewnętrznych, jak i doustnych. W Polsce dotychczas brakowało polimerów żelujących do użytku wewnętrznego, zarejestrowanych jako surowce recepturowe. To tworzyło lukę terapeutyczną w indywidualizacji leczenia doustnego. Hydroksyetyloceluloza, wykorzystywana do przygotowywania hydrożelu, jest to biozgodna, biodegradowalna, nietoksyczna, hydrofilowa, niejonowa i rozpuszczalna w wodzie pochodna celulozy. Ze względu na swoje właściwości hydroksyetyloceluloza ma potencjał do wykorzystania w recepturze aptecznej podczas przygotowywania zawiesiny do użytku wewnętrznego. Właściwości fizykochemiczne hydrożelu, otrzymanego z wykorzystaniem hydroksyetylocelulozy, pozwalają na przygotowanie zawiesiny o znacząco ograniczonej sedymentacji, co wynika z wysokiej lepkości hydrożelu. Hydroksyetyloceluloza może być dobrym wyborem do sporządzania zawiesiny nierozpuszczalnych substancji leczniczych zwłaszcza dla pacjentów z trudnościami w połykaniu. W grudniu 2024 r. Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych wydał pozwolenie na dopuszczenie do obrotu surowca farmaceutycznego, przeznaczonego do sporządzania zawiesin doustnych w recepturze aptecznej. Wprowadzenie tego typu podłoża redukuje bariery technologiczne w przygotowywaniu doustnych zawiesin recepturowych z nierozpuszczalnymi substancjami leczniczymi, ułatwia precyzyjne dawkowanie i umożliwia indywidualizację terapii w zakresie dawkowania. Wprowadzenie nowego surowca recepturowego umożliwia sporządzanie doustnych zawiesin o kontrolowanej lepkości i stabilności, co ułatwia połykanie, zmniejsza ryzyko aspiracji, szczególnie u pacjentów z dysfagią, zarówno w pediatrii, jak i w geriatrii.

Słowa kluczowe: hydrożele, hydroksyetyloceluloza, zawiesina doustna.

© Farm Pol, 2025, 81(5): 287–292

New liquid vehicle, containing hydroxyethyl cellulose, as raw material for pharmacy: perspectives for preparing an oral suspension in a pharmacy

The article describes a new liquid hydrogel base made with hydroxyethyl cellulose for internal use, presented against the background of hydrogel bases as modern pharmaceutical vehicles, with particular emphasis on hydroxyethyl cellulose (HEC), which serves as a gelling agent in a recently registered pharmaceutical raw material intended for oral hydrogel formulations. Hydrogels are a modern base that can be used in a variety of pharmaceutical formulations as a carrier of active substances. Hydrogels are hydrophilic, three-dimensional polymer matrices that can act as carriers of active substances in both external and oral preparations. Until recently, Poland lacked gelling polymers for internal use registered as raw materials for formulations. This created a therapeutic gap in the individualization of oral treatment. Hydroxyethyl cellulose, used to prepare the hydrogel, is a biocompatible, biodegradable, non-toxic, hydrophilic, non-ionic, and water-soluble cellulose derivative. Due to its properties, hydroxyethyl cellulose has the potential to be used in pharmaceutical formulations for preparing suspensions intended for internal use. The physicochemical properties of hydrogel obtained using hydroxyethyl cellulose enabled the preparation of suspensions with significantly reduced sedimentation, resulting from the high viscosity of the hydrogel. Hydroxyethyl cellulose gel may be a good vehicle for preparing suspensions of insoluble medicinal substances, especially for patients with swallowing difficulties. In December 2024, the President of the Office for Registration of Medicinal Products issued a marketing authorization for the pharmaceutical raw material, intended for the preparation of oral suspensions in pharmacy formulations. The introduction of this raw material reduces technological barriers in the preparation of oral suspensions with insoluble medicinal substances, facilitates precise dosing, and enables individualization of therapy in terms of dosage. The introduction of the new raw material for prescriptions enables the preparation of oral suspensions with controlled viscosity and stability, which facilitates swallowing and reduces the risk of aspiration, especially in patients with dysphagia, both in pediatrics and geriatrics.

Keywords: hydrogels, hydroxyethylcellulose, suspension for internal use.

© Farm Pol, 2025, 81(5): 287–292