Magdalena Smolik, Magdalena Czuma-Pokusa

Modele in vivo w badaniach nad nowymi lekami przeciwpadaczkowymi – przegląd systematyczny

 

2025-12-11

Przedmiot badań. Padaczka jest jedną z najczęściej występujących przewlekłych, nawracających i postępujących chorób neurologicznych. Pomimo dostępności dużej liczby leków przeciwpadaczkowych stosowanych w celu tłumienia napadów, u około jednej trzeciej pacjentów rozwija się tzw. padaczka lekooporna. Wykorzystanie modeli in vivo, może dostarczyć cennych informacji na temat poznania mechanizmów odpowiedzialnych za rozwój lekooporności, a także przyczynić się do opracowania nowych leków przeciwpadaczkowych.

Cel badań. Zebranie danych na temat stosowanych w badaniach przedklinicznych zwierzęcych modeli padaczki lekoopornej z uwzględnieniem modeli in vivo stosowanych w badaniach nad nowymi lekami przeciwpadaczkowymi.

Materiały i metody. Dane literaturowe zgromadzono korzystając z baz danych PubMed oraz Science Direct. Wyboru piśmiennictwa dokonano z uwzględnieniem kombinacji słów kluczowych: "epilepsy", "seizures", "AEDs", "anti-epileptic drugs", "drug-resistant epilepsy", "pharmaco-resistant epilepsy", "Epilepsy Therapy Screening Program" / "ETSP", "in vivo models", "ILAE", "epileptogenesis", typu artykułu i daty wydania.

Wyniki. Dotychczas opracowano kilka modeli in vivo padaczki oraz napadów padaczkowych wykazujących podobieństwo w zakresie cech patofizjologicznych charakteryzujących padaczkę lekooporną występującą u ludzi. Modele in vivo padaczki lekoopornej można podzielić na modele per se – w których obserwuje się wrodzoną słabą odpowiedź na leki przeciwpadaczkowe oraz modele oparte na wyborze grup zwierząt reagujących lub niereagujących na określony lek. Dostępne modele padaczki lekoopornej pozwoliły na badanie skuteczności wielu nowych związków o aktywności przeciwpadaczkowej będących w fazie rozwoju oraz leków już wprowadzonych do terapii.

Wnioski. Chociaż modele in vivo cechują się licznymi ograniczeniami, ich zastosowanie może usprawnić proces opracowywania nowych leków przeciwpadaczkowych oraz pozwolić na pełniejsze zrozumienie mechanizmów leżących u podstaw rozwoju padaczki. Przyszłe badania powinny koncentrować się na opracowywaniu nowych oraz doskonaleniu już istniejących modeli zwierzęcych, jak również na integracji danych pochodzących z różnych modeli w celu opracowania kompleksowego i holistycznego obrazu padaczki.

Słowa kluczowe: epilepsja, napad padaczkowy, modele in vivo, lekooporność.

© Farm Pol, 2025, 81(5): 267–286

In vivo models in the research of novel antiepileptic drugs – a systematic review

Study Subject. Epilepsy is one of the most common neurological disorders globally. Despite the availability of a wide range of antiepileptic drugs (AEDs) used to suppress seizures, approximately one-third of patients develop drug-resistant epilepsy. The use of in vivo models can provide valuable insights into the mechanisms underlying pharmacoresistance and contribute to the development of novel antiepileptic therapies.

Aim of the study. Providing detailed information on animal models of drug-resistant epilepsy used in preclinical research. Additionally, it presents other in vivo models involved in epilepsy studies, classified according to the method of seizure induction or presented disease phenotype.

Materials and methods. Literature data were collected using the PubMed and ScienceDirect databases. The selection of sources was based on combinations of keywords (“epilepsy”, “seizures”, “AEDs”, “anti-epileptic drugs”, “drug-resistant epilepsy”, “pharmacoresistant epilepsy”, “Epilepsy Therapy Screening Program” / “ETSP”, “in vivo models”, “ILAE”, “epileptogenesis”), article type, and publication date.

Results. A number of in vivo models of epilepsy and seizures have been established that reflect the pathophysiological characteristics observed in human pharmacoresistant epilepsy.

These models can be divided into per se models (definied by poor response to conventional AEDs) and models with selection of responsive and nonresponsive groups of animals. Using available drug-resistant epilepsy models, the efficacy of several antiepileptic compounds, either in development or already marketed, has been demonstrated.

Conclusions. Although in vivo models have certain limitations, their application can enhance the process of developing new AEDs and facilitate a more comprehensive understanding of the mechanisms underlying epilepsy development. Future research should focus on the development of new and the refinement of existing animal models, as well as on the integration of data derived from various models to establish a comprehensive and holistic understanding of epilepsy.

Keywords: epilepsy, seizure, in vivo models, drug resistance.

© Farm Pol, 2025, 81(5): 267–286