Renata Bogusz

Wpływ pandemii COVID-19 na interprofesjonalne relacje farmaceutów i lekarzy

 

2026-05-26

Przedmiot badań. Punktem odniesienia prezentowanych wyników badań był okres pandemii COVID-19, która według decyzji WHO trwała od 11.03.2020 r. do 5.05.2023 r. W pracy przedstawiono argumenty wskazujące na to, że rozprzestrzenianie się wirusa SARS-CoV-2, stanowiło nie tylko wyzwanie epidemiologiczne, lecz także kryzys systemowy, który w sposób bezprecedensowy zakłócił funkcjonowanie wszystkich elementów w strukturze ochrony zdrowia w wielu krajach na całym świecie. W obliczu różnorodnych trudności wynikających z dynamicznie zmieniającej się i nieprzewidywalnej sytuacji, odporność systemu ochrony zdrowia w zakresie utrzymania ciągłości opieki i bezpieczeństwa zdrowotnego w dużej mierze zależna była od zasobów personelu medycznego oraz możliwości interprofesjonalnego współdziałania. W szczególny sposób zmiany te wpłynęły na relację między lekarzami a farmaceutami.

Cel badań. Celem pracy jest analiza wpływu pandemii COVID-19 na interprofesjonalne relacje farmaceutów i lekarzy w zakresie częstości nawiązywania kontaktów, dbałości o dobro pacjenta, podziału kompetencji zawodowych, umiejętności współpracy oraz poziomu wzajemnego szacunku i zaufania.

Materiał i metody. Ogólnopolskie, anonimowe badania sondażowe z zastosowaniem autorskiego kwestionariusza zrealizowano po zakończeniu pandemii COVID-19 wśród farmaceutów i lekarzy. Respondenci oceniali wpływ pandemii na interprofesjonalne relacje farmaceutów i lekarzy w odniesieniu do sześciu kluczowych dla współpracy elementów, mając możliwość wskazania zmiany pozytywnej, zmiany negatywnej, braku zmiany lub braku zdania. Na realizację projektu uzyskano zgodę Komisji Bioetycznej. Do analizy empirycznej zakwalifikowano 568 poprawnie wypełnionych ankiet.

Wyniki. W każdym przypadku, w ocenach przedstawicieli obu grup zawodowych dominowała kategoria „brak zmiany”. Około 24–39% badanych farmaceutów i lekarzy stwierdziło, że w wyniku pandemii nastąpiły pozytywne zmiany relacji, szczególnie w zakresie częstości nawiązywania kontaktów oraz dbałości o dobro pacjenta.

Wnioski. W opinii większości badanych, pandemia nie stała się znaczącym impulsem do redefinicji interprofesjonalnej współpracy farmaceutów i lekarzy. Duża grupa respondentów potwierdziła jednocześnie występowanie pozytywnych zmian, negatywne wskazywane były marginalnie.

Słowa kluczowe: pandemia COVID-19, lekarz, farmaceuta, interprofesjonalna współpraca, system opieki zdrowotnej.

© Farm Pol, 2025, 81(10): 575–583

The impact of the COVID-19 pandemic on interprofessional relationships between pharmacists and physicians

Research Subject. The reference point for the presented research results was the COVID-19 pandemic period, which, according to the WHO decision, lasted from March 11, 2020, to May 5, 2023. This study presents arguments indicating that the spread of the SARS-CoV-2 virus was not only an epidemiological challenge but also a systemic crisis that disrupted the functioning of all elements within the healthcare structure in many countries worldwide in an unprecedented way. Faced with various difficulties arising from a dynamically changing and unpredictable situation, the resilience of the healthcare system—in terms of maintaining continuity of care and health security—largely depended on medical personnel resources and the capacity for interprofessional cooperation. These changes specifically influenced the relationship between physicians and pharmacists.

Research Objective. The aim of this study is to analyze the impact of the COVID-19 pandemic on the interprofessional relationships between pharmacists and physicians regarding the frequency of establishing contact, commitment to patient welfare, division of professional competencies, collaboration skills, and the level of mutual respect and trust.

Material and Methods. A nationwide, anonymous survey using an original, self-designed questionnaire was conducted among pharmacists and physicians following the end of the COVID-19 pandemic. Respondents assessed the impact of the pandemic on the interprofessional relationships between pharmacists and physicians across six key elements of cooperation, with the options to indicate a positive change, a negative change, no change, or no opinion. Approval from the Bioethics Committee was obtained for the project. A total of 568 correctly completed surveys were qualified for empirical analysis.

Results. In every case, the “no change” category predominated in the assessments of representatives from both professional groups. Approximately 24–39% of the surveyed pharmacists and physicians stated that the pandemic resulted in positive changes in their relationships, particularly regarding the frequency of establishing contact and commitment to patient welfare.

Conclusions. In the opinion of the majority of respondents, the pandemic did not become a significant impulse for redefining interprofessional collaboration between pharmacists and physicians. At the same time, a large group of respondents confirmed the occurrence of positive changes, while negative ones were indicated only marginally.

Keywords: COVID-19 pandemic, physician, pharmacist, interprofessional collaboration, healthcare system.

© Farm Pol, 2025, 81(10): 575–583