Sandra Mazurkiewicz, Kamila Magdalena Czora-Poczwardowska, Konrad Sarnowski, Wiktoria Biela, Szymon Cysak, Weronika Jarczak, Kinga Andrzejczak, Julia Gronowska, Michał Szulc, Przemysław Mikołajczak, Radosław Kujawski
Pharmacotherapy for migraine prophylaxis – a narrative review
2026-04-17
Farmakoterapia w zapobieganiu ataków migreny – przegląd narracyjny
Przedmiot badań. Migrena jest częstym schorzeniem neurologicznym, stanowiącym istotne wyzwanie terapeutyczne. Pomimo dostępności wielu opcji leczenia, skuteczna profilaktyka pozostaje problemem dla znacznej grupy pacjentów.
Cel badań. Celem pracy było przedstawienie głównych grup leków stosowanych w profilaktyce migreny, ze szczególnym uwzględnieniem ich skuteczności, tolerancji oraz ograniczeń wynikających z działań niepożądanych i dostępności.
Materiały i metody. Przegląd ma charakter narracyjny. Uwzględniono publikacje dostępne do początku 2025 r., wyszukane w bazach PubMed, Cochrane Library oraz Google Scholar. Analizie poddano przeglądy systematyczne, metaanalizy oraz badania kliniczne oceniające skuteczność i bezpieczeństwo leków stosowanych w profilaktyce migreny, w tym beta-blokerów, leków przeciwpadaczkowych, przeciwdepresyjnych oraz terapii ukierunkowanych na szlak peptydu związanego z genem kalcytoniny (CGRP).
Wyniki: Wśród najczęściej rekomendowanych leków w profilaktyce migreny najlepiej udokumentowaną skuteczność wykazują beta-blokery (propranolol, metoprolol), niektóre leki przeciwpadaczkowe (topiramat, walproinian sodu) oraz trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, takie jak amitryptylina. Choć są one uznawane za standard pierwszego rzutu, ich stosowanie ograniczają działania niepożądane – m.in. senność, zaburzenia koncentracji czy przyrost masy ciała – które nierzadko prowadzą do przerwania terapii. Coraz większe zainteresowanie budzą nowoczesne leki ukierunkowane na szlak CGRP. Zarówno przeciwciała monoklonalne (erenumab, fremanezumab, galcanezumab, eptinezumab), jak i doustni antagoniści receptora CGRP, tzw. gepanty (rimegepant, atogepant), charakteryzują się wysoką skutecznością i bardzo dobrą tolerancją. Wykazano, że u części pacjentów pozwalają one istotnie zmniejszyć liczbę dni z migreną, często skuteczniej niż terapie tradycyjne, przy znacznie lepszej tolerancji. Ich powszechne stosowanie ograniczają jednak nadal wysokie koszty oraz niska dostępność.
Wnioski. Leki klasyczne, takie jak propranolol i topiramat, pozostają podstawowymi opcjami profilaktyki migreny. Terapie celowane w CGRP są obiecującą alternatywą u pacjentów nieskutecznie leczonych metodami standardowymi. Wybór leczenia powinien być indywidualizowany z uwzględnieniem skuteczności, bezpieczeństwa i dostępności preparatów.
Słowa kluczowe: migrena, profilaktyka, farmakoterapia, CGRP, beta-blokery.
© Farm Pol, 2025, 81(9): 551–562
Pharmacotherapy for migraine prophylaxis – a narrative review
Background. Migraine is a common neurological disorder that remains a therapeutic challenge. Despite many available pharmacological options, effective prophylaxis is difficult to achieve for a significant proportion of patients.
Objective. To present the main classes of drugs used in migraine prevention with particular emphasis on their efficacy, tolerability, and limitations related to side effects and availability.
Materials and methods. This narrative review encompassed publications published by early 2025 and identified through PubMed, Cochrane Library, and Google Scholar. The analysis included systematic reviews, meta-analyses, and clinical studies evaluating the efficacy and safety of drugs used for migraine prophylaxis, including beta‑blockers, antiepileptic drugs, antidepressants, and therapies targeting the calcitonin gene-related peptide (CGRP) pathway.
Results. Among the most recommended drugs for migraine prophylaxis, the strongest evidence of efficacy supports beta-blockers (propranolol, metoprolol), certain antiepileptic drugs (topiramate, valproate), and tricyclic antidepressants such as amitriptyline. Although these agents are considered first-line treatments, their use is often limited by adverse effects - such as drowsiness, cognitive impairment, or weight gain - which frequently lead to treatment discontinuation. Increasing attention is being directed toward newer medications targeting the CGRP pathway. Both monoclonal antibodies (erenumab, fremanezumab, galcanezumab, eptinezumab) and oral CGRP receptor antagonists - so-called gepants (rimegepant, atogepant) demonstrate high efficacy and excellent tolerability. Studies have shown that in some patients, these therapies significantly reduce the number of migraine days, often more effectively than traditional treatments, with fewer adverse effects. However, their widespread use remains limited by high costs and low availability.
Conclusions. Classical agents such as propranolol and topiramate remain among the most commonly chosen first-line options for migraine prevention owing to their extensive clinical experience, low cost, and wide availability. However, the latest guidelines (AHS 2024) together with recent high-quality meta-analyses (e.g., Lampl et al. 2023) demonstrate that gepants and CGRP-targeted monoclonal antibodies provide the most favourable combination of efficacy and tolerability. They should therefore be regarded as an equivalent first-line option, without the prerequisite of failure of conventional therapies.. The choice of therapy should be individualized based on efficacy, safety, and access.
Keywords: migraine, prophylaxis, pharmacotherapy, CGRP, beta‑blockers.
© Farm Pol, 2025, 81(9): 551–562