Anna Och, Karolina Orzechowska
Berberys Thunberga (Berberis thunbergii DC.) jako mało znany w farmacji przedstawiciel rodzaju Berberis L. – skład chemiczny, aktywność biologiczna i perspektywy zastosowania
2024-01-23
Przedmiotem przeglądu były dane na temat gatunku berberys Thunberga, który jest stosunkowo słabo poznany zarówno w zakresie składu chemicznego, jak i aktywności biologicznej oraz berberyny, aktualnie intensywnie badanego alkaloidu. Przedmiotem przeglądu było również porównanie z innymi gatunkami należącymi do rodzaju Berberis L. Rodzaj obejmuje około 580 gatunków krzewów, z których stosunkowo niewiele zostało ocenionych pod kątem składu chemicznego i aktywności biologicznej. Celem pracy było uporządkowanie aktualnej wiedzy na temat składu chemicznego, jak i aktywności biologicznej gatunku, który znany jest głównie tylko jako popularna roślina ogrodowa. Celem pracy była również ocena perspektyw surowca zielarskiego w farmacji jako źródła berberyny. Dokonano przeglądu baz naukowych danych SCOPUS, PubMED, PubChem, Google Scholar oraz ClinicalTrialsGov, używając słów kluczowych: anticancer activity of Berberis thunbergii, biological activity of Berberis thunbergii, Berberis in traditional medicine oraz berberine. Przeszukano około stu artykułów i wybrano dane wnoszące aktualną wiedzę na temat gatunku. Berberys Thunberga jest cennym surowcem alkaloidowym. Zawiera w swoim składzie m.in. berberynę. Jest to ważny alkaloid, który budzi aktualnie spore zainteresowanie i ma coraz większe perspektywy w farmacji. Jest to związek niosący spore nadzieje dla pacjentów, jednak wciąż ograniczone jest jego stosowanie ze względu na niską biodostępność. Stąd bardzo ważne badania nad nowymi formami podania. Istnieje duża potrzeba dalszych badań nad zawartością związków czynnych w wyciągach z poszczególnych części berberysu Thunberga oraz nad ich działaniem farmakologicznym w wielu jeszcze niezbadanych zakresach, ponieważ ekstrakty roślinne często charakteryzują się zjawiskiem synergizmu, co może być kluczowe w przypadku problemów z farmakokinetyką berberyny i aktualną potrzebą dopracowania formy jej podania. Berberys Thunberga jest wartościowym surowcem zielarskim, szczególnie ze względu na zawartość berberyny, jak również pozostałych aktywnych biologicznie alkaloidów, który powinien być nadal badany, szczególnie pod kątem aktywności przeciwnowotworowej, przeciwcukrzycowej, jak również chemoprewencyjnej.
Słowa kluczowe: berberys Thunberga, berberyna, wyciągi roślinne, chemoprewencja, przeciwcukrzycowe, przeciwutleniacze, przeciwnowtworowe.
© Farm Pol, 2023, 79(10): 635–647
Berberis thunbergii (Berberis thunbergii DC.) as a little-known representative of the genus Berberis L. in pharmacy – chemical composition, biological activity and perspectives of application
Keywords: Berberis thunbergii, berberine, plant extract, chemopreventive, anticancer, antidiabetic, antioxidants.
© Farm Pol, 2023, 79(10): 635–647